ANONİM ŞİRKETLERDE SERMAYE ARTIRIMI

A

Anonim şirketlerde sermaye artırılması TTK m. 456 vd. hükümlerinde düzenlenme alanı bulmuştur.

Anonim ortaklıklar; değişen ekonomik şartlara ve piyasa durumuna göre sermaye artırımına ihtiyaç duyabilirler. Sermaye artırımı, anonim ortaklıklarda özel bir anasözleşme değişikliğidir.

Bu nedenle esas sermaye sisteminde sermaye artırımına Genel Kurul karar verir. Buna mukabil, kayıtlı sermaye sisteminde artırım için ana sözleşme değişikliği gerekmediğinden Yönetim Kurulu kararı ile yapılabilir.

Sermaye artırımında bulunması için mutlaka haklı bir nedenin bulunması zorunluluğu gerekmemektedir. Artırım nedeninin bulunmaması veya gösterilmemesi, artırımı geçersiz kılmayacaktır. Ancak bu hakkın kötüye kullanılması halinde kararın iptali yoluna başvurulması gündeme gelebilmektedir bu nedenle sermaye artırımı kararı alınırken tüm ortakların haklı menfaatlerinin gözetilmesinde fayda vardır.

TTK’dasermaye artırımı üç gruba ayrılmıştır:

  • Sermaye taahhüdü yoluyla sermaye artırımı : şirket dışından ayni veya nakdi nitelikte yeni sermaye getirilmesiyle gerçekleştirilir.
  • İç kaynaklardan sermaye artırımı : yedek akçeler, önceki yıldan aktarılan kar, şirket fonları gibi zaten şirketin malvarlığı içerisinde bulunan iç kaynakların sermayeye eklenmesiyle gerçekleşir.
  • Şarta bağlı sermaye artırımı : yeni çıkarılacak tahvillerin ve benzeri borçlanma araçlarının alacaklılarının şirketin pay sahiplerine dönüştürülmesi yoluyla gerçekleştirilen sermaye artırımı yoludur.

 Sermaye Artırımı Ön şartları:

  • Payların nakdi bedelleri tamamen ödenmiş olmalıdır. (iç kaynaklardan yapılan artırım hariç)
  • Fonların sermayeye dönüştürülmesi gerekir. (sermaye taahhüdü yoluyla sermaye artırımı için geçerlidir)

Sermaye Artırımının Şartları:

  • Esas sermaye sisteminde Genel Kurulun, Kayıtlı sermaye sisteminde ise Yönetim Kurulunun  sermaye artırma kararı alması
  • Bakanlık onayı alınması
  • Artırım kararı tarihinden itibaren 3 ay içinde kararın ticaret sicilinde tescil ve ilan ettirilmesi
  • Yönetim Kurulununbeyanının alınması
  • Artırım kararını, şayet şirkette imtiyazlı pay sahipleri varsa ve onların haklarını ihlal edecek ise, imtiyazlı pay kurulunun muvafakat kararı alması
  • Varsa rüçhan haklarının kullandırılması

Şartlarının sağlanmasıyla Anonim şirketlerde sermaye artırımı yapılması mümkündür.

 Sermaye artırımının ortakların paylarına etkisi değişik şekillerde olabilmektedir:

  • Yeni pay çıkarılması ve mevcut pay sahiplerine bedelsiz olarak dağıtılması ile ortakların sahip olduğu payın artması veya
  • Yeni pay çıkarılmadan mevcut payların nominal değerlerini yükseltilmesi
  • Rüçhan hakkının doğması

SERMAYE ARTIRIMI KARARINA İLİŞKİN OLARAK DOĞABİLECEK UYUŞMAZLIKLAR

Sermaye Artırımında Butlan Davası:

Sermaye artırım kararının 3 ay içerisinde ticaret siciline tescil edilmemesi halinde genel kurul kararı ve yönetim kurulu kararı geçersiz olacaktır (TTK m. 456/3). Bu durumda yetkili ve görevli mahkemeye başvurularak kararın batıl olduğu hükme bağlanabilir.TTK m. 447’de bir süre sınırı öngörülmediğinden butlanın tespiti davası her zaman açılabilecektir.hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunan (HMK m. 106/2) herkes butlanın tespiti için dava açabilmektedir.Dava şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde açılır (TTK m. 353/1).

Sermaye Artırımında Fesih Davası:

Sermaye artırım işlemlerin tamamen geçersiz kılınması hususunda ise TTK m. 456/4 hükmünde yapılan atıf nedeniyle TTK m. 353 hükmü uyarınca fesih davası açılabilir.Fesih davasının, sermaye artırımının tescil ve ilanından itibaren üç aylık hak düşürücü süre içinde açılması gerekmektedir (TTK m. 353/4)8. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup, bu süre geçtikten sonra sermaye artırımının feshinin dava edilmesi mümkün değildir.Yönetim kurulu, (2) Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, (3) İlgili alacaklı ve (4) Pay sahibi tarafından fesih davası açılabilecektir. Dava şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde açılır (TTK m. 353/1).

Sermaye Artırımında İptal Davası:

Türk Ticaret Kanunu’nda genel kurul ve yönetim kurulu bu kararların iptali de öngörülmüştür (TTK m. 445,446, 460/5) böylece sermaye artırım kararının iptali davası açılabilmektedir.Sermaye artırımı hakkındaki genel kurul kararına karşı ise karar tarihinden itibaren 3 ay içerisinde kararın kanuna, esas sözleşme hükümlerine veya dürüstlük kuralına aykırılığı nedeniyle iptal davası açılabilecektir. Bu karara karşı iptal davası açma yetkisi pay sahiplerine (TTK m. 446/1.a,b), yönetim kuruluna ve üyelerine tanınmıştır (TTK m. 446).iptali talep edilen kararın alındığı genel kurul toplantısına katılan pay sahiplerinin de, toplantıda hazır bulunup da karara olumsuz oy vermiş ve bu muhalefetini tutanağa geçirtmiş olması gerekmektedir (TTK m. 446/2). İptal davası açabilecek kişiler dışında hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunan (HMK m. 106/2) herkes iptal dava açabilmektedir. Dava şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde açılır (TTK m. 353/1).

Sermaye Artırımında Hukuki ve Cezai Sorumluluk:

Türk Ticaret Kanunu’nda öngörülen sermaye artırım kurallarının ihlali nedeniyle bir zarar ortaya çıktığında, TTK m. 549 vd. ve m. 562 hükümleri uyarınca ilgili kişilerin hukuki ve cezai sorumluluğu söz konusu olabilmektedir.

Benzer Yazılar

İhaleye Fesat Karıştırma Suçu ve Cezaları Nelerdir?

Çelik Avukatlık

Ticari Defterlerin İspat Fonksiyonu

Çelik Avukatlık

Ticari İşlerde Uygulanan Temerrüt Faiz Oranı

Çelik Avukatlık

YTTK’ da Çek ve İlgili Hükümler

Çelik Avukatlık

Alacağın Temliki (Devri) Temlik Sözleşmesi

Çelik Avukatlık

Konkordato Nedir?

Çelik Avukatlık

Yorum Yap

* Bu formu kullanarak, verilerinizin bu web sitesi tarafından saklanması ve kullanılmasını kabul etmiş olursunuz.