Bu Makaleyi Paylaş

Belirsiz Alacak Davası Nedir?

Bilhassa para alacaklarına ilişkin davalarda davacı, talebini belirtmek zorundadır. Zira prensip olarak hakim, davacının talebi ile bağlıdır. Yani talep edilenden daha azına hükmedebilmekle beraber daha fazlasına hükmedemeyecektir. Ancak bazı hallerde davacının alacağını dava açarken belirlemesi mümkün değildir. Uygulamada bu durumla en fazla manevi tazminat davalarında ve haksız fiilden doğan tazminat davalarında rastlanmaktadır. Davacının, davasını açarken dava konusu talep sonucunu belirlemesinin kendisinden beklenemeyeceği durumlarda veya belirlemesinin imkansız olduğu durumlarda belirsiz alacak davası açması söz konusu olur. Bu anlamda, eski dönemde yargıtay içtihatlarında değinilen ile öngörülen belirsiz alacak davası Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 113. Maddesi birinci fıkrası hükmünde düzenlemiştir. Dolayısı ile dava açıldığı tarihte alacağını tam veya kesin olarak belirleyemeyen davacı, belirsiz alacak davası açabilir.

Belirsiz Alacak Davasının Şartları Nelerdir?

*Talep sonucunun miktar veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenmesinin imkansız veya davacıdan beklenemeyecek olması gerekir.

*Davacı, dava dilekçesinde azami talep sonucu belirtmelidir. Bu anlamda davacı kişi, hukuki ilişki veya alacağa dair asgari bir miktarı ifade etmelidir.

*Davacı, dava dilekçesinde talep sonucunu dayandırdığı tüm olayları tam ve eksiksiz olarak bildirmelidir.

Belirsiz Alacak Davasını Kimler Açabilir?

Belirsiz alacak davası yalnızca para alacakları bakımından söz konusu olur. Dolayısı ile yalnızca para alacaklarının talep edildiği davaların belirsiz alacak davası olarak açılması mümkündür. Bu anlamda söz konusu davayı açabilecek kişiler bakımından bir sınırlama bulunmamaktadır. Örneğin kişilik hakları saldırıya uğrayan davacı, uğradığı manevi zararı davanın açıldığı tarihte tam veya kesin olarak tespit edemiyor ise manevi tazminat talebini belirsiz alacak davası olarak ileri sürebilecektir.

Bir başka örnekte bir iş kazasında kolunu kaybetme riski bulunan  mağdur işçi, maddi açıdan uğradığı zararın henüz tespit edilmesi mümkün olmadığından dolayı maddi ve manevi tazminat taleplerini belirsiz alacak davası olarak ileri sürme hakkına sahiptir.

Haksız Rekabet Nedeniyle Belirsiz Alacak Davası Açılabilir Mi?

Haksız rekabet nedeniyle zarar gören kişi, kural olarak haksız rekabet nedeniyle uğradığı zararı tam olarak belirtmese dahi, hakim kişinin uğradığı zararları dikkate almak sureti ile tazminata hükmedecektir. Bu nedenle, haksız rekabet nedeniyle açılacak davalarda davacı kişinin, tazminata ilişkin bir miktar belirtmesi kendisinden beklenmemektedir.

Kısmi Dava Nedir?

Davacının, aynı hukuki ilişkiden kaynaklanan alacağının veya hakkının tümünü değil o an için belli bir kısmını talep ederek açtığı davaya kısmi dava denir. Kısmi dava, davacının yalnızca bölünebilir nitelikte talepleri bakımından söz konusudur. Örneğin, para alacakları kısmı davaya konu edilebilir.

Belirsiz Alacak Davası ile Kısmi Dava Arasındaki Farklar Nelerdir?

Kısmi davada davacı, dava dilekçesinde mahkemece hükmedilmesini istediğini talebini tam ve kesin olarak bildirmektedir. Belirsiz alacak davasında ise, davacı söz konusu hukuki ilişkiyi veya alacağı ifade eden ve yalnızca asgari düzeyde olan bir miktarı belirtmektedir. Dolayısı ile kısmi davada yalnızca talep edilen miktara mahkemece hükmolunur. Yani belirsiz alacak davasında olduğu gibi, davacı kişi talep ettiği miktarı sonradan arttıramayacaktır. Belirsiz alacak davası ve kısmi dava arasındaki bir diğer önemli fark ise zaman aşımı süresi bakımındandır. Zira belirsiz alacak davası açıldığı tarihte dava konusu alacağın tamamı bakımından zaman aşımı durmakta iken kısmi davada yalnızca alacağın o davada, davacı tarafından talep edilen kısmı bakımından zaman aşımı durmaktadır.

Belirsiz Alacak Davasında Zaman Aşımı

Belirsiz alacak davası açılması ile birlikte kural olarak alacağın tamamı bakımından zaman aşımı süresi durmaktadır. Bu bakımdan belirsiz alacak davasının zaman aşımı noktasında davacı lehine yarar sağladığı söylenebilir.

Belirsiz Alacak Davası Nerede Açılır?

Belirsiz alacak davasının açılacağı mahkeme bakımından Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda özel bir düzenleme yapılmamıştır. Bu nedenle dava konusu değerlendirilmek suretiyle kanunda yer alan genel ve özel yetki hükümlerine göre dava açılmalıdır.


HUKUKİ SÖZLÜK

 

Dava talebi: Dava sonucunda hükmedilmesi istenen şeylerdir.

Dava türü: Dava türleri Hukuk Muhakemeleri Kanunu’ nda düzenlenmiştir. Kısmı dava, eda davası, belirsiz alacak davası ve benzeri ifade etmektedir.