Bu Makaleyi Paylaş

GENEL BİLGİLER

Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçu TCK’ da aile düzenine ilişkin suçlar kısmında düzenlenmiştir. Bu suç velayet ilişkisi düzenine uyulmamasının yaptırımlarını içerir. Bu suçla velinin ,vasinin,veya bakım ve gözetim yetkisine sahip kimselerin aile hukukundan doğan velayet ve vesayet haklarını ihlal edenin cezalandırılması amaçlanmıştır.

Burada konuyla bağlantısı dolaysıyla icra iflas kanunu 341.maddesinde yer alan hükme değinmek gerekir. Bu maddeye göre:”çocuk hakkındaki ilamın veya ara kararın gereğini yerine getirmeyen veya yerine getirilmesini engelleyen kişinin ,lehine hüküm verilmiş kişinin şikayeti üzerine ,altı aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Hapsin tatbikine başladıktan sonra ilamın veya ara kararın gereği yerine getirilirse,kişi tahliye edilir.” Ayrıca İİK madde 25a’ya göre çocukla şahsi münasebetlerin düzenlenmesine dair hükmünün yerine getirilmesine dair ilam hükmünün yerine getirilmesi talebi üzerine icra memuru,küçüğün ilam hükümleri dairesinde lehine hüküm verilen tarafla şahsi münasebette bulunmasına mani olunmamasını;aksi takdirde ilam hükmünün zorla yerine getirileceğini borçluya 24 üncü maddede yazılı şekilde bir icra emri tebliğ eder. Bu emirde ilam hükmüne aykırı hareketin 341 inci maddedeki cezayı müstelzim olduğu da yazılır.” Bu maddelere bakarak iki hususun yaptırıma bağlandığı görülmektedir. A)çocuk teslimine ilişkin ilama veya ara karara uymamak, B)çocukla şahsi ilişki tesisine ilişkin ilama muhalefet etmek. Ancak bu maddeler aşağıda açıklayacağımız TCK 234.madde ile karıştırılmamalıdır.TCK 234. Maddeye göre velayet kendisinde olmayan kan hımsının çocuğu kaçırması veya alıkoyması hususları vardır.Yukarıdaki maddede ise çocuk teslimine veya kişisel ilişki kurulmasına muhalefet vardır.Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçunu aşağıda daha ayrıntılı anlatılmıştır.

SUÇ KANUNDA NASIL DÜZENLENMİŞTİR?

Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçu kanunda TCK madde 234’te 3 fıkra halinde düzenlenmiştir. Aşağıda kanun maddesine yer verilecektir.

  • Velayet yetkisi elinden alınmış olan ana veya babanın ya da üçüncü derece dahil kan hısmının ,on altı yaşını bitirmemiş bir çocuğu veli,vasi, veya bakım ve gözetimi altında bulunan kimsenin yanından cebir veya tehdit kullanmaksızın kaçırması veya alıkoyması halinde üç aydan bir yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
  • Fiil cebir veya tehdit kullanılarak işlenmiş ya da çocuk henüz on iki yaşını bitirmemiş ise cezası bir katı oranında arttırılır.
  • Kanuni temsilcisinin bilgisi veya rızası dışında evi terk eden çocuğu ,rızasıyla da olsa,ailesini veya yetkili makamları durumdan haberdar etmeksizin yanında tutan kişi,şikayet üzerine üç aydan bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.

 

SUÇUN FAİLİ KİMLERDİR?

Yukarıda maddenin ilk iki fıkrası için suçun faili velayet yetkisi elinden alınmış ana veya baba ya da üçüncü derece dahil kan hısmıdır. Ancak maddenin üçüncü fıkrası giren suçlar için fail herhangi bir kişi olabilmektedir.

SUÇUN MAĞDURU KİMLERDİR?

Bu suçun mağduru,küçüğün velisi,vasisi veya bakım ve gözetimi altında bulunduğu kimse ve bizzat 16 yaşını bitirmemiş çocuktur.

SUÇ TANIMINDA GEÇEN KAÇIRMA VE ALIKOYMA NASIL GERÇEKLEŞİR?

Kaçırma ,küçüğün ,velayet ve vesayet hakkına sahip bulunanların veya ona bakan ve koruyan kimselerin nüfuz alanı dışına çıkartılarak ,bulunduğu yerden başka bir yere götürülmesi,yerinin değiştirilmesi,sevk edilmesi,uzaklaştırılmasıdır.

Alıkoyma ise failin emniyet alanına rızasıyla giren çocuğun onun tarafından tutulmasıdır. Örneğin şahsi ilişki tesisine ilişkin ilam çerçevesinde haftasonu görmek için buluşan babanın çocuğu daha sonradan bırakmaması,zorla alıkoymasıdır.

 

DAHA AĞIR CEZAYI GEREKTİREN HALLER NELERDİR?

Yukarıda kanun maddesinde de geçtiği gibi fiil cebir ve tehdit kullanılarak işlenmiş ya da çocuk henüz 12 yaşını doldurmamış ise cezası ilk fıkranın temel haline göre bir kat arttırılır.

BU SUÇUN KOYARGILANMASI HANGİ MAHKEMEDE GÖRÜLÜR?

Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçunun yargılanması asliye ceza mahkemesinde görülür.

BU SUÇUN TAKİBİ ŞİKAYETE BAĞLI MIDIR?

Maddenin birinci ve ikinci fıkralarında suçun takibi için şikayet şartı aranmamıştır. Ancak üçüncü fıkranın takibi kanunen şikayet şartına bağlanmıştır.ilk iki fıkra için suçu öğrenen savcı kendiliğinden soruşturma başlatır ve suç takibe konu olur. Yani sadece üçüncü fıkra olan kanuni temsilcinin rızası veya bilgisi dışında evi terk eden çocuğu,rızasıyla da olsa,ailesini veya yetkili makamları durumdan haberdar etmeksizin yanında tutan kişinin yargılanabilmesi için şikayet edilmesi şartı getirilmiştir.

BU SUÇ TİPİ TAKSİRLE İŞLENEBİLİR Mİ?

Bu suç tipi taksirle işlenemez.Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçu kasten işlenebilir.Yani bu suçun oluşması için failin bilerek ve isteyerek hareket etmesi gerekir.