Bu Makaleyi Paylaş

Dava Nedir?

Dava, hukuksal bir sonuç elde etme maksadı ile bir hüküm sağlamak için yargı organına başvurma anlamına gelmektedir. Türk hukukunda gerçek ve tüzel kişiler dava açmak ehliyetini haizdirler.

Dava Nasıl Açılır?

Davalar, tabi oldukları yargı koluna göre hukuk davaları, ceza davaları ve idari davalar olmak üzere üçe ayrılmaktadır. Hukuk davaları, usulüne uygun hazırlanan dilekçe ile birlikte yetkili ve görevli hukuk mahkemesine başvurmak suretiyle açılmaktadırlar. Ceza davaları ise kamu düzenine ilişkin olduklarından Cumhuriyet Savcısı tarafından açılmaktadır. Bu anlamda ceza davası açılmasını gerektiren olaya ilişkin olarak dava açılmasını sağlamak bakımından  mağdur veya ilgili kişilerin Cumhuriyet Savcılığı’na veya adli kolluk birimlerine suç teşkil eden olaya ilişkin şikayetlerini iletmeleri yeterlidir. Fakat her suç bakımından şikayet dava şartı aranmamaktadır. Bu anlamda Cumhuriyet Savcılığı esasen, görevi esnasında karşılaştığı ve ceza davası açılmasını gerektiren diğer tüm olaylarla ilgili olarak kamu davasını açmaya da yetkilidir. Bu anlamda Cumhuriyet Savcısı suç teşkil eden olaya ilişkin olarak tüm bilgi ve belgeleri re’sen toplamak suretiyle iddianame hazırlar.

Dava Açmak Ücretli midir?

Kural olarak ceza davaları kamu düzeni ile doğrudan ilişkili olduklarından ve Cumhuriyet Savcısı tarafından açıldığından dava konusu suç ile ilgili olarak şikayetçi olsun yada olmasın mağdur yada ilgililer aleyhine herhangi bir ücret söz konusu olamaz. Diğer davalar bakımından dava açarken yargılama harcı ve gider avansı olmak üzere ödenmesi gereken bazı ücretler söz konusu olmaktadır. Yargılama harcı ve gider avansı ödenmesi gereken bir dava söz konusu ücret yatırılmaz ise reddolunur. Fakat yargılama harcı her dava bakımından aranmamaktadır. Örneğin boşanma davaları açılırken yargılama harcı ödenmesi gerekmemektedir.

Dava Harçları Nasıl Belirlenir?

Dava harçları, Harçlar Kanunu uyarınca belirlenmektedir. 2018 yılında Harçlar Kanunu uygulamasını göstermek maksadıyla çıkarıla güncel yönetmelik gözetildiğinde, nispi harçlar 35,90 Türk Lirasından aşağı olamayacaktır. Nispi harca tabi davalarda, genellikle dava değerinin binde 68.31’i harç olarak ödenmektedir.  Diğer dava ve işlerde ödenecek harçlar yine yönetmelik ile tespit edilmiştir. Örneğin; 2018 yılı itibariyle yapılacak temyiz, itiraz ve istinaf başvurularında ödenecek olan harç miktarı 176.60 Türk Lirası olarak tespit edilmiştir.

Dava Nerede Açılır?

Davanın nerede açılacağının belirlenmesi için öncelikle hangi yargı koluna tabi bir uyuşmazlık olduğunun tespit edilmesi gerekmektedir. Örneğin çalıştığı x kamu kurumu tarafından işten çıkarılan bir kamu görevlisi kural olarak idari yargı yerinde dava açmalıdır. Bu anlamda işbu dava bakımından İdare Mahkemeleri yetkili olacaktır. Bir başka örnekte y firmasında çalışan kişi haksız yere işten çıkarıldığında veya maaşları ödenmediğinde işbu halde davasını açması gereken yer İş Mahkemeleri olacaktır. Bu anlamda öncelikle davaya konu uyuşmazlığın hangi yargı koluna tabi olacağının tespiti elzemdir. Zira davalar bakımından görev, kamu düzeninden olduğundan yargılamanın her aşamasında mahkemece bu husus re’sen gözetilir ve dava reddolunur. Bir diğer önemli hususta hani yer mahkemesinin yetkili mahkeme olacağıdır. Bu hususta hukuk davaları bakımından Hukuk Muhakemeleri Kanunu’ nda tespit edilmiştir. Örneğin haksız fiilden doğan tazminat talepleri haksız fiilin vuku bulduğu yer mahkemesinde açılabilir. Ceza davaları’ nda yetkili mahkemenin tespiti hususunda Ceza Muhakemesi Kanunu gözetilir. Bu anlamda genel yetkili mahkeme ise suçun işlendiği yer mahkemesi olarak tespit edilmiştir.

Dava Ne Kadar Sürer?

Açılan bir davanın ne kadar süreceği hususu esasen davanın açıldığı mahkeme ve adliyenin iş yükü ile doğru orantılıdır. Uygulamada, bilhassa büyükşehirlerde mahkemelerin yoğunluğu gözetildiğinde davaların aşağıda Adalet Bakanlığı tarafından öngörülen hedef süreleri büyük oranda aştığı yani daha uzun sürdüğü gözlemlenmektedir.

Asliye Ticaret Mahkemesi: 231 gün

Asliye Hukuk Mahkemesi : 278  gün

İş Mahkemesi  Mahkemesi: 417 gün

İcra Hukuk  Mahkemesi: 97 gün

Sulh Hukuk  Mahkemesi: 91 gün

Aile Hukuk Mahkemesi: 147  gün

Kadastro Mahkemesi: 586  gün

Tüketici Mahkemesi: 250  gün

Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi: 377 gün

Dava Açmak İçin Avukat Tutmak Zorunlu mudur?

Dava açmak bakımından avukat tutmak esasen yasal anlamda zorunlu değildir. Fakat davanın açılması, davaya ilişkin iş ve işlemlerin yapılması ve bilhassa davanın muteberliğini sağlayan sürelerin takibi konusunda uzman bir avukatın hukuki desteğini almanız olası bir mağduriyet yaşamamanız ve herhangi bir hak kaybına uğramamanız bakımından elzemdir.

Dava Açmak İçin Yaptığım Masrafları Geri Alabilir miyim?

Dava sonucunda kural olarak, davanın açılması ve dava ile ilgili olarak yapılan tüm masraflar yani yargılama giderleri davayı kaybeden taraf yani aleyhine hüküm tesis edilen tarafa yükletilir. Bu anlamda dava açmak için yaptığınız masraflar keza yargılama harcı ve gider avansı gerekiyorsa bilirkişi masrafları, dava ile ilgili yapmış olduğunuz diğer tüm masrafları karşı taraftan talep edebilirsiniz. Fakat bu talep için öncelikle mahkemece lehinize hüküm tesis edilmiş olmalıdır ve bununla beraber söz konusu giderler karşı taraf aleyhine yükletilmiş olmalıdır.

Dava Dilekçesinde Bulunması Gereken Unsurlar Nelerdir?

Hukuk Muhakemeleri Kanunu 119. Maddesi uyarınca aşağıdaki hususlar bir dava dilekçesinde yer almak zorundadır.

  • Mahkemenin adı,
  • Davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri,
  • Davacının Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası,
  • Varsa tarafların kanuni temsilcilerinin ve davacı vekilinin adı, soyadı ve adresleri,
  • Davanın konusu ve mal varlığı haklarına ilişkin davalarda, dava konusunun değeri,
  • Davacının iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetleri,
  • İddia edilen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceği,
  • Dayanılan hukuki sebepler,
  • Açık bir şekilde talep sonucu,
  • Davacının, varsa kanuni temsilcisinin veya vekilinin imzası yer almalıdır.

İdari Dava Nasıl Açılır?

İdari davalar, idarenin eylem ve işlemlerine karşı ve/veya kamu görevlisinin görevi ile ilgili eylem ve işlerine karşı açılmaktadır. Bu anlamda idari davalar yolu ile idarenin tesis ettiği eylem ve işlemlerin hukuku uygun olup olmadıkları değerlendirilir. İdari davalar, idare mahkemeleri, vergi mahkemeleri ve Danıştay’da açılmaktadır. Bazı davalar bakımından ilk derece mahkemesi olarak Danıştay Mahkemesi diğer davalar bakımından ise temyiz merci olarak Danıştay’a başvurulmaktadır.

Ticari Dava Nasıl Açılır?

Ticari davalar, Türk Ticaret Kanunu’ nda düzenlenen hususlardan ve tacirler arasındaki ihtilaflardan doğmaktadır. Dava, Asliye Ticaret Mahkemesi’ne verilecek usule uygun hazırlanmış dilekçe açılabilir.

Karşı Dava Nasıl Açılır?

Karşı dava, açılan ve size yöneltilmiş bir davada yazacağınız cevap dilekçesi ile birlikte açılabilir. Bu husus hakkında detaylı bilgi için karşı dava nedir konulu yazımızı okumanızı tavsiye ederiz.

Tazminat Davası Nasıl Açılır?

Tazminat davası; maddi veya manevi tazminat talepleriyle açılmaktadır. Maddi tazminat davası esasen kişinin uğradığı somut ve maddi zararları ifade etmektedir. Manevi tazminat davasında ise, kişilik hakları ihlal edilen kişinin bu nedenle uğradığı elem, zarar, öfke ve benzeri haller dolayısıyla uğradığı manevi zararlar talep edilmektedir. Detaylı bilgi için tazminat davaları konulu yazımızı okumanızı tavsiye ederiz.

Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Boşanma davası boşanmak isteyen eşin boşanma sebebini ve bu sebebin vuku bulduğuna ilişkin iddialarını beyan ettiği  bir dilekçe ile Aile Mahkemesi’ne başvurması suretiyle açılır.

İş Davası Nasıl Açılır?

İş Mahkemeleri işçi-işveren arasındaki uyuşmazlıklara bakmakla görevlendirilerek kuruluş olan özel ihtisas mahkemelerindendir. İş Mahkemeleri kurulmadan önce işçi ve işveren arasındaki ihtilaflardan kaynaklanan davalar Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmekteydi. İş Mahkemeleri’ nin kurulmasını takiben İş Kanunu’ ndan doğan davalar bakımından görevli mahkeme İş Mahkemesi olmuştur fakat İş Mahkemelerinin bulunmadığı yerde iş davalarına bakmakla görevli Asliye Hukuk Mahkemeleri görevli kılınmıştır. İş Mahkemeleri’ nde dava işçi ve işveren arasında çözülemeyen ihtilaflar yahut İş Kanunu’ ndan kaynaklı hak ve taleplere ilişkin olarak açılmaktadır. Örneğin işçinin ödenmeyen maaşlarına ilişkin talepleri, kıdem tazminatın ilişkin alacakları, iş sözleşmesinin işçi veya işveren tarafından sebepsiz veyahut geçersiz bir sebebe istinaden fesih edilmesi durumunda işe iade davası yada haksız fesihe ilişkin tazminat talepleri, sürelere uyulmaması durumunda ihbar tazminatı talepleri ve benzeri sair birçok hak ve talep davacı işçi ve/veya işveren tarafından İş Mahkemeleri’ nde ileri sürülmektedir.


HUKUKİ SÖZLÜK

Ortak çocuk : Aynı anne ve babadan olan çocuk

İlliyet bağ : Neden , sonuç ilişkisini ifade etmektedir.

Kusur: Hoş karşılanmayacak davranış anlamına gelmektedir.

Tanık : Dava konusu olay

İşçi : İş kanunu hükümlerine veya basın iş kanunu hükümlerine tabi şekilde çalışan kişi

Manevi zarar : Kişilik haklarının ihlali nedeni ile meydana gelen zarardır.

Hak düşürücü süre : Mahkemeler tarafından resen dikkate alınır ve aşılması halinde talep resen reddolunur.

Kıdem : İş yerinde çalışma süresi

Alt işveren : Bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran üçüncü kişiye aracı denir. Ancak, uygulama ve doktrinde asıl işverenle olan ilişkiyi belirginleştirmek amacıyla yasanın “aracı” olarak adlandırdığı kişiye “alt işveren” adı verilmektedir.