Bu Makaleyi Paylaş

Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçu Nedir?

Konut dokunulmazlığının ihlali suçu Türk Ceza Kanunu’nun 116. maddesinde düzenlenmiştir. Bu anlamda suç, bir kimsenin konutuna veya konutunun eklentilerine rızası hilafına girmek veya rıza ile girdikten sonra rızasına aykırı olarak çıkmamak şeklinde tanımlanabilir. Konut dokunulmazlığının ihlali suçu ile kişilerin hem mülkiyet hakları hemde mülkiyet hakkı özelinde hürriyet hakları korunmaktadır.

Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçunun Cezası Nedir?

Bir kimsenin konutuna, konutunun eklentilerine rızasına aykırı olarak giren veya rıza ile girdikten sonra buradan çıkmayan kişi, mağdurun şikayeti üzerine, 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu anlamda anılan suç bakımından fail hakkında soruşturma ve kovuşturma yapılması suç mağdurunun yani örneğin malikin rızasına aykırı olarak girilen konutun veya yine rızasına aykırı olarak evine girilen kiracının keza o evde oturan, yaşayan kişi veya kişilerin şikayetçi olması gereklidir.

Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçunun Unsurları Nelerdir?

  • Bir kişiye ait konuta veya konutun eklentilerine (Eklentiden anlaşılması gereken bahçe, kiler ve müştemilat ve benzeri yerlerdir.) rızası dışında girilmesi gerekir. Konut esasen, insanlar tarafından barınma ve benzeri yaşamsal ihtiyaçların karşılandığı kapalı mecrayı ifade etmektedir. Bu anlamda kişinin konutta kiracı veya konutun maliki olmasına gerek yoktur. Hatta kişinin konutta sürekli kalmak maksadı ile oturmasının da anılan suçun işlenmesi bakımından bir önemi bulunmamaktadır. Burada önemli olan kişinin rızası olmaksızın konutuna girilmiş olmasıdır.
  • Bir kişiye ait konutta rızası hilafına kalmak gerekir. Rızası hilafına kalmaktan anlaşılması gereken Örneğin, bayan Y’nin evine oturmaya giden Z daha sonra bayan Y’nin  konutu terk etmesini talep etmesine rağmen bayan Y’nin rızası hilafına olarak konutta kalmaya devam etmesi durumunda konut dokunulmazlığının ihlali suçunu işlemiş olur.
  • Bir kişiye ait iş yerine veya eklentilerine rızası dışında girmek veya rızası ile girdikten sonra rızası hilafına çıkmamak konut dokunulmazlığı suçunu oluşturur.

 

Konut Dokunulmazlığını İhlal Suçunun Nitelikli Halleri Nelerdir?

Konut dokunulmazlığı suçunun, suçun temel şeklinde nazaran cezayı ağırlaştıran yani ceza artırımını gerektiren nitelikli halleri aşağıda yer almaktadır.

  • Suça konu fiilin gece işlenmesi,
  • Suça konu fiilin cebir veya tehdit kullanılmak suretiyle işlenmesi,
  • Suça konu fiilin silahla işlenmesi,
  • Suça konu fiilin birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi,
  • Suça konu fiilin kişinin kendisini tanınmayacak bir hale getirmesi suretiyle işlenmesi,
  • Suça konu fiilin var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılmak suretiyle işlenmesi,
  • Suça konu fiilin kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle işlenmesi,
  • Suçun işlenmesi sırasında ayrıca kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinden birisinin gerçekleşmesi halinde ayrıca kasten yaralamaya ilişkin hükümler uygulanır. Bu anlamda fail hakkında ayrıca kasten yaralama suçundan soruşturma ve kovuşturma yapılır.

Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçunda Şikayet

Konut dokunulmazlığının ihlali suçu şikayete tabi suçlardandır. Şikayet esasen, öngörüldüğü suçlar bakımından soruşturma ve kovuşturma yapılabilmesi için bir ön şarttır. Şikayete tabi suçlarda şikayet hakkı, kural olarak fiili ve faili öğrenme tarihinden itibaren 6 ay içerisinde kullanılmalıdır. Bu anlamda konut dokunulmazlığının ihlali suçu bakımından da şayet suç mağduru iseniz 6 ay içerisinde şikayetçi olduğunuz yazılı veya tutanağa geçirilmek koşulu ile sözlü olarak beyan etmelisiniz.

Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçunda Zamanaşımı

Zaman aşımı süresinin geçmesi, ceza hukuku bağlamında davanın düşmesi sonucunu doğurur. Konut dokunulmazlığının ihlali suçu bakımından öngörülen zaman aşımı süresi Türk Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca tespit edilen genel zaman aşımı süresi yani 8 yıldır. Fakat anılan suç nedeni ile fail hakkında hapis cezasına hükmolunması halinde zaman aşımı süresi 10 yıl olacaktır. Dolayısı ile fail hakkında 10 yıl içerisinde infaz edilmeyen mahkumiyet hükmü zaman aşımına uğrayacaktır.

Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçunda Uzlaştırma

Uzlaşma, öngörüldüğü suçlar bakımından suçun faili ile mağdurunun anlaşması olarak tanımlanması mümkün olan bir ceza hukuku kurumudur. Konut dokunulmazlığının ihlali suçu bakımından uzlaştırma yoluna gidilmesi mümkündür. Bu anlamda soruşturma esnasında suçun işlendiği yönünde makul şüphe bulunmakta ise savcılık, dosyayı uzlaştırma bürosuna gönderir. Esasen uzlaştırma hem soruşturma evresi yani dava henüz açılmadan önceki süreç hemde dava esnasında başvurulması mümkün olan bir ceza hukuku kurumudur.

Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçunun Cezası Adli Para Cezasına Çevrilebilir mi?

Adli para cezası, mahkeme kararı ile hükümlünün belirli bir miktarda parayı devlet hazinesine ödemesin ifade etmektedir.  Bu anlamda adli para cezasının ödenmesine ancak mahkemeler karar verebilmektedir. Konut dokunulmazlığı ihlali suçunu gündeme getirecek olan seçimlik hareketler Türk Ceza Kanunu’nun 116. maddesinde düzenlenmiştir. Bu anlamda madde metni aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir;

  • Bir kimsenin konutuna, konutunun eklentilerine rızasına aykırı olarak giren veya rıza ile girdikten sonra buradan çıkmayan kişi, mağdurun şikayeti üzerine, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (1. Fıkra)
  • Birinci fıkra kapsamına giren fiillerin, açık bir rızaya gerek duyulmaksızın girilmesi mutat olan yerler dışında kalan işyerleri ve eklentileri hakkında işlenmesi hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine altı aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur. (2. Fıkra)
  • Evlilik birliğinde aile bireylerinden ya da konutun veya işyerinin birden fazla kişi tarafından ortak kullanılması durumunda, bu kişilerden birinin rızası varsa, yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanmaz. Ancak bunun için rıza açıklamasının meşru bir amaca yönelik olması gerekir. (3. Fıkra)
  • Fiilin, cebir veya tehdit kullanılmak suretiyle ya da gece vakti işlenmesi halinde, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. (4. Fıkra)

Nitekim madde metninden de anlaşıldığı üzere birinci ve dördüncü fıkra dışındaki düzenlemeler bakımından adli para cezasına, seçimlik ceza olarak yer verilmiştir. Yani anılan fıkralarda düzenlenen ve yukarıda yer verilen bu suçları işleyen faile hakkında hapis cezası veya adli para cezasına hükmolunacaktır. Fakat birinci ve dördüncü fıkralar bakımından verilecek ceza hapis cezası olarak belirlenmiştir.

Bu anlamda fail hakkında hükmedilecek cezanın adli para cezasına çevrilmesi mümkündür. Fakat adli para cezasına seçimlik ceza olarak yer verildiği halde fail hakkında hapis cezasına hükmedildi ise bu halde adli para cezasına çevirme söz konusu olamaz. Bir örnekle açıklamak gerekirse, T ‘nin iş yerinin dokunulmazlığını ihlal etmek suretiyle konut dokunulmazlığını ihlal suçunu işleyen B hakkında hükmolunan hapis cezası adli para cezasına çevrilemeyecektir.

Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçunun Cezası Ertelenebilir mi?

Cezanın ertelenmesi, ceza hukuku bağlamında mahkemece hükmedilen hapis cezasının, ceza evinde infazından şartlı olarak vazgeçilmesini sağlayan bir kurumdur. Konut dokunulmazlığı suçu dolayısı ile fail hakkında hükmolunan hapis cezası, ertelemeye ilişkin diğer şartlarında vuku bulması ile birlikte mümkündür.

Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçu ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, belirli şartların varlığı halinde, hükmün sanık hakkında hukuki bir sonuç doğurmamasını ifade etmektedir. Türk Ceza Kanunu’nun 116. maddesinde hüküm altına alınan konut dokunulmazlığının ihlali suçu sebebi ile hükmolunan hapis cezasına yönelik olarak hükmün açıklanmasının geri bırakılması yönünde karar tesis edilmesi mümkündür.

Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçunda Görevli ve Yetkili Mahkeme

Konut dokunulmazlığının ihlali suçu bakımından görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemeleridir. Anılan suç bakımından yetkili mahkeme ise, suçun işlendiği yer mahkemesi yer mahkemesi olacaktır.

Ceza Hukukundan Doğan Dava ve İşlemleriniz ve Hukuki Destek Almak İçin Çelik Avukatlık Bürosu ile İletişime Geçmeniz Tavsiye Olunur.


HUKUKİ SÖZLÜK

 

Şüpheli: Soruşturma evresinde, suç şüphesi altında bulunan kişiyi,

Sanık: Kovuşturmanın başlamasından itibaren hükmün kesinleşmesine kadar, suç şüphesi altında bulunan kişiyi,

Müdafi: Şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukatı,

Vekil: Katılan, suçtan zarar gören veya malen sorumlu kişiyi ceza muhakemesinde temsil eden avukatı,

Soruşturma: Kanuna göre yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilAvukatlık Bürosuenin kabulüne kadar geçen evreyi,

Kovuşturma: İddianamenin kabulüyle başlayıp, hükmün kesinleşmesine kadar geçen evreyi,

İfade Alma: Şüphelinin kolluk görevlileri veya Cumhuriyet savcısı tarafından soruşturma konusu suçla ilgili olarak dinlenmesini,

Sorgu: Şüpheli veya sanığın hâkim veya mahkeme tarafından soruşturma veya kovuşturma konusu suçla ilgili olarak dinlenmesini, ifade etmektedir.