Bu Makaleyi Paylaş

Taksirle Ölüme Sebebiyet Verme Suçu Nedir?

Taksir bir kimsenin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranmak suretiyle öngörmediği ve istemediği bir neticeye sebep  olması anlamına gelmektedir. Taksir esasen doğrudan suçun failinin kastı ile yani suçu işleme hususundaki manevi alanı, suç işleme kararı olup olmaması ile ilgilidir. Şöyle ki taksirle işlenen suçlarda fail, kasten hareket etmemekte yani davranışları ile sebep olduğu neticeyi aslında öngörmemekte ve istememektedir. Yani fail kasten bilerek ve isteyerek suç teşkil eden davranışları gerçekleştirmemektedir. Öldürme suçları bakımından da ölüm neticesini meydana getiren fiilleri failin, taksirle gerçekleştirmesi halinde taksirle adam öldürme suçu vuku bulur.

Taksirle Ölüme Sebebiyet Verme Suçunun Cezası Nedir?

Taksirle bir insanın ölümüne neden olan kişi, iki yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Fakat fiil, birden fazla insanın ölümüne ya da bir veya birden fazla kişinin ölümü ile birlikte bir veya birden fazla kişinin yaralanmasına neden olmuş ise, kişi iki yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Bilinçli Taksirle Ölüme Sebebiyet Vermek Nedir?

Taksir bilinçli taksir ve adi taksir olarak ikiye ayrılmaktadır. Bilinçli taksirde, suçun faili dikkat ve özen yükümüne aykırı davranmak sureti ile söz konusu davranışları gerçekleştirmektedir. Fakat bu davranışlarının meydana gelen neticeye sebep olacağına dair öngörü kabiliyeti yüksektir. Bu anlamda failin söz konusu davranışların suç teşkil eden fiilin neticesini meydana getireceğini öngörmesine rağmen yine de davranışları gerçekleştirdiği söylenebilir. Örneğin kırmızı ışıkta araçların durması gerekir. Zira bu halde yayalar hareket halindedir. Araç sürücüsü olan kırmızı ışıkta durmamak suretiyle o sırada yoldan geçmekte olan yaya A ya çarpmış ise bu durumda failin bilinçli taksirle hareket ettiği söylenebilir.

Adi Taksirle Ölüme Sebebiyet Vermek Nedir?

Adi taksirde, suçun faili dikkat ve özen yükümüne aykırı davranmak sureti ile söz konusu suç teşkil eden fiilleri gerçekleştirmektedir. Fakat failin, bu davranışlarının meydana gelen neticeye sebep olacağına dair bir öngörüsü bulunmamaktadır. Adi taksirde fail hem gerçekleştirdiği davranışların meydana gelen neticeye sebep olacağını öngörmemekte hemde böyle bir neticenin meydana gelmesi düşüncesi ile hareket etmemektedir. Bu anlamda bilinçli taksire kıyasen failin, neticeyi öngörme kabiliyetinin daha az olduğu söylenebilir.

Taksirle Ölüme Sebebiyet Verme Suçunu Unsurları Nelerdir?

Taksirle ölüme sebep olma suçundan bahsedebilmek için;

  • Fiilin taksirle işlenebilen bir suç olması gerekir.
  • Hareketin iradi olması gerekir.
  • Sonucun suçun faili tarafından istenmemesi gerekir
  • Hareket ile sonuç arasında nedensellik bağının bulunması gerekir.
  • Sonucun öngörülebilir olmasına rağmen öngörülememiş olması gerekir.

Taksirle Ölüme Sebebiyet Verme Suçu ve Trafik Kazaları

Taksirle ölüme sebebiyet verme suçu ile uygulamada en fazla trafik kazalarında karşılaşılmaktadır. Özellikle  mahkeme kararlarında trafikte, yayaların selameti bakımından gerekli önlemleri almayan, örneğin kırmızı ışıkta geçen, alkollü ve ehliyetsiz araç kullanan sanıklar bilinçli taksirle ölüme sebebiyet verme suçundan hüküm giymektedir. Yine trafik kazalarında mağdur ve failin, söz konusu kazanın meydana gelmesinde ki karşılıklı kusur oranları uzman bilirkişiler eliyle ve adli tıp raporları ile tespit ettirilmektedir. Bu raporlar fail hakkına hüküm olunacak cezanın belirlenmesinde önemli rol oynamaktadır. Yargıtay güncel bir kararında; Mahkemenin tanık beyanları ve tüm dosya kapsamından, motosiklet sürmesi için ehliyeti olmayan sanığın idaresindeki motosikletle meskun mahal dışında, geceleyin, alkollü vaziyette, aşırı süratli seyrederken yol içindeki koyun sürüsüne ve sürü içindeki çobana çarparak bir kişinin ölmesine neden olması şeklinde gerçekleşen olayda, bilinçli taksirin şartlarının oluştuğu gözetilmeyerek eksik ceza tayini” isabetsizliğinden bozulması yönünde hüküm tesis etmiştir. Nitekim örnek yargıtay kararından da anlaşıldığı üzere, sürücünün dikkat ve özen yükümüne aykırı davranışları, bilhassa trafik kurallarını ağır derecede ihlali bilinçli taksirle hareket etmesi bakımından dayanak teşkil etmektedir.

Taksirle Ölüme Sebebiyet Verme Suçu ve İş Kazaları

Taksirle ölüme sebep olma suçuna, uygulamada özellikle iş kazalarında sıklıkla rastlanmaktadır. Nitekim iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini almayarak söz konusu kazanın meydana gelmesine sebebiyet veren işveren yahut yetkili temsilcileri yada üçüncü kişiler hakkında, iş kazasının işçinin ölümü ile sonuçlanması halinde taksirle adam öldürme suçundan soruşturma ve kovuşturma yapılmaktadır. . Yine iş kazalarında işin yapılışı esnasında gerekli tedbirleri almayan işçi ve kazaya sebep olan diğer kişilerin, söz konusu kazanın meydana gelmesinde ki karşılıklı kusur oranları uzman bilirkişiler eliyle ve adli tıp raporları ile tespit ettirilmektedir. Bu raporlar fail veya failler hakkında hüküm olunacak cezanın belirlenmesinde de önemli rol oynamaktadır.

Taksirle Ölüme Sebebiyet Verme Suçunda Zamanaşımı

Taksirle ölüme sebebiyet verme suçu bakımından Türk Ceza Kanunu uyarınca öngörülen zamanşımı süresi onbeş yıldır. Dolayısı ile suçun işlendiği tarihten itibaren onbeş yıl geçmek suretiyle zamaaşımına uğrayacaktır.

Taksirle Ölüme Sebebiyet Verme Suçu Şikayet Süresi

Kural olarak şikayete tabi suçlardan değildir. Olayın adli makamlara intikali ile birlikte suçun soruşturulması ve kovuşturulması re’sen yapılır. Maktulün yakınlarının şikayetçi olmak suretiyle davaya katılımı mümkündür.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Taksirle işlenen suçlar bakımından görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemeleridir.

Yetkili mahkeme suçun işlendiği yer mahkemesidir.

HUKUKİ SÖZLÜK

Kast: fiili yapmakta ki amaç,saik

Şikayet: müştekinin suçun cezalandırılması talebidir.

Müşteki: şikayet edene denir

Şüpheli: bir suçu işlediği yönünde emareler bulunan yahut bir suçu işlediği iddia olunan kişi

Mağdur: suçtan zarar gören

Soruşturma makamı:  savcılık

Kovuşturma makamı: mahkemeler

Adli makamlar: polis ve jandarma teşkilatı