Bu Makaleyi Paylaş

Yazılım Nedir?

Yazılım, niteliği itibariyle donanım sayılmayan bilgisayarla ilgili ifade etmektedir.

Donanım Nedir?

Bilgi işletim sistemini oluşturan fiziki birimlerdir. Örnek olarak merkezi işlem birimi olan CPU, hard disk, ekran ve fare böyledir.

Bilgisayar Programı Nedir?

Bir işlem veya bir görevi yapmak için düzene konulmuş olan bilgisayar emir dizgesi ve bu emir dizgesinin oluşum ve gelişimini sağlayacak hazırlık çalışmalarıdır. Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında bilgisayar programı olarak korunan bizatihi programın kendisidir.

Bu nedenle yazılıma dahil olan kullanım kılavuzu gibi diğer unsurlar bu korumadan yararlanmamaktadır.

Telif Hakkı Nedir?

Telif hakkı, esasen bir eserin sahibi olan gerçek veya tüzel kişinin o eser üzerinde sahip olduğu tasarruf yetkisini ifade etmektedir.

Lisans Nedir?

Lisans, inhisari lisans veya inhisari olmayan lisans şeklinde verilmektedir. Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa lisans, inhisari değildir. İnhisari olmayan lisans sözleşmelerinde lisans veren markayı kendi kullanabileceği gibi üçüncü kişilere de başka lisanslar verebilir. İnhisari lisans sözleşmelerinde lisans veren, kural olarak başkasına lisans veremez ve hakkını açıkça saklı tutmadıkça kendisi de markayı kullanamaz.

Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa lisans sahipleri, lisanstan doğan haklarını üçüncü kişilere devredemez veya alt lisansta veremez. Lisans veren, lisans alan tarafından üretilecek malın veya sunulacak hizmetlerin kalitesini garanti altına alacak önlemleri alır. Lisans alan, lisans sözleşmesinde yer alan şartlara uymak zorundadır. Aksi takdirde marka sahibi, tescilli markadan doğan haklarını lisans alana karşı ileri sürebilir.

Yazılımların Korunmasına İlişkin Yasal Düzenlemeler Hangileridir?

Günümüzde teknolojinin hızla gelişimi ile birlikte fikri ve sınai haklar da farklı anlam ve önem kazanmışlardır. Örneğin önceki yıllarda Fikri ve Sınai Haklar bağlamında eser denince akla musiki ve edebiyat eserleri gelmekte iken teknolojik dönüşümün etkisi ile bilhassa bilgisayar programları, yazılımları da hızlıca hayatımıza girmiş ve hukuki anlamda eser olarak değerlendirilmeye korunmaya başlanmışlardır.

Yazılımlar, basılmaları, lisanssız çoğaltılmaları ve sahibinin izni olmaksızın kullanılmaları bakımından başta 4630 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanun’u kapsamında olmak üzere Türk Ceza Kanunu’ nun 234 ve 244. maddeleri kapsamında da hukuki koruma altına alınmışlardır. Ayrıca lisanssız yazılımların basılması, çoğaltılması ve yayınlanması somut olay değerlendirilmek suretiyle Türk Ticaret Kanunu kapsamında haksız rekabet hükümleri ışığında da değerlendirilmektedir.

Korsan Yazılım Kullanımı ve Cezası Nedir?

Korsan yazılım, yazılımların lisanssız kullanılmalarını ifade etmektedir. Bu anlamda korsan yazılım uygulamada oldukça yaygındır. Özellikle büyük firmaların, korsan yazılımları tespiti konusu oldukça önem arz eden teknik bir konudur. Korsan yazılımların tespiti ve korsan yazılımla mücadeleye karşı özellikle kurumlara büyük bir görev düşmektedir. Nitekim konunun tespitinin oldukça teknik olması sebebi ile kurumların kendi bünyelerinde kurdukları departmanlar aracılığı lisanssız basılan ve kullanılan kendilerine ait yazılımları tespit etmeleri, hukuki yaptırımlar yoluna başvurulması bakımından oldukça elzemdir. Nitekim yazılımların telif hakkı sahibine eseri basma, yayma, lisans verme, çoğaltma, temsil ve yayın benzeri birçok mali hakkı tesis ettiği gibi esere ilişkin manevi haklarını da tesis etmektedir.  Dolayısıyla korsan yazılım kullanılması başlı basına bir suç olduğu gibi eser sahibi korsan yazılımdan kaynaklanan maddi ve manevi tazminatlarını ileri sürme hakkına da sahip olacaktır. Bu anlamda fail hakkında 2 yıldan 6 yıla kadar hapis cezasına ve/veya 50.000 Türk Lirası ile 150.000 Türk Lirası arasında para cezasına hükmolunur. verilmektedir.

Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca bu suçu işleyen kimse ya da kimseler hakkında 1 yıldan 4 yıla kadar hapis cezasına hükmolunabilmektedir.

Yazılımların Telif Haklarının Korunmasında  (Korsan Yazılım Kullanımında)

Sorumlu Kişiler ve Suçun Failleri

Bu anlamda kanuna karşı sorumlu kişiler yani yazılımların telif haklarını ihlal eden kişiler kasten ve/veya taksirle bilgisayar kullanıcısı lisansı olmayan bir yazılımı kullanan bilgisayar kullanıcısıdır. Bir başka ihtimalde fail, yazılımın sahibinden izin ve/veya lisans almadan  yazılımın satılmasını, çoğaltılmasını sağlayan kişidir. Bu anlamda izinsiz ve lisanssız yazılımı çoğaltanlar, satanlar, kiraya verenler, ticari amaçla elinde bulunduran veya umuma açık hale getirenler bu suçun failleri olacaktır. Kanun koyucu, lisans olmaksızın yazılım üreten, çoğaltan, dağıtan şirketleri de hukuki anlamda sorumlu tutmaktadır. Bu anlamda uygulamada şirketler dolandırıcılık gibi ağır cezayı gerektiren suçlardan sorumlu tutulmaktadır.

Yazılımların Telif Haklarının Korunması Kapsamında Suç Teşkil Eden Filler Hangileridir?

Yazılımların telif haklarının ihlali suçu bağlamında suç teşkil eden eylemler, lisans sahibinin onayı olmaksızın söz konusu yazılımı kullanmak, kendine ait bir yazılımmış gibi göstermek  yahut çoğaltmak, kopya bir yazılımı ticari amaçla elinde bulundurmak, satmak, satılmasına aracılık etmek, kopya yazılım üretmek veya basmak, lisans sahibinin rızası hilafına yazılımı bir başkasına devretmek, bir bilgisayar sisteminde yazılım ile ilgili verileri ve diğer tüm unsurları hukuka aykırı olarak ele geçirmek, yazılım üzerinde sahibinin rızası hilafına düzenleme yapmak, değiştirmek olarak sayılabilir.

Yazılımların Telif Haklarının İhlali Durumunda Verilecek Cezalar Nelerdir?

Yazılımların telif haklarının ihlal edilmesi durumunda  hem Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca hemde Türk Ceza Kanunu uyarınca yaptırım uygulanması öngörülmüştür. Bu anlamda fail hakkında 2 yıldan 6 yıla kadar hapis cezasına ve/veya 50.000 Türk Lirası ile 150.000 Türk Lirası arasında para cezasına hükmolunur. verilmektedir. Hükmolunacak cezanın tespiti noktasında işlenilen suçun türü önem arz etmektedir. Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca bu suçu işleyen kimse ya da kimseler hakkında 1 yıldan 4 yıla kadar hapis cezasına hükmolunabilmektedir. Şayet suç Vergi Usul Kanunu kapsamında vergi kaçakçılığı suçuna da sebebiyet veriyor ise bu suçtan dolayı da ayrıca yazılımların telif hakkı ihlali suçunu işleyen kimse ya da kimseler hakkında hapis cezası ya da para cezasına hükmolunmaktadır.

Yukarıda Açıklanan Hususlar Hakkında Detaylı Bilgi ve Hukuki Danışmanlık Almak İçin Büromuz Avukatları ile İletişime Geçmeniz Tavsiye Olunur.


HUKUKİ SÖZLÜK

Kurum: Türk Patent ve Marka Kurumunu ifade etmektedir.

Kurul: Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı bünyesinde yer alan Kurulu, Marka vekili: Marka, tasarım ve coğrafi işaret ile geleneksel ürün adlarına ilişkin konularda, hak sahiplerini Kurum nezdinde temsil eden kişileri ifade etmektedir.

Sınai mülkiyet hakkı: Markayı, coğrafi işareti, tasarımı, patent ve faydalı modeli ifade etmektedir.

Sicil: Sınai mülkiyet hakları ile geleneksel ürün adlarına ilişkin bilgilerin yer aldığı kayıt ortamını ifade etmektedir.